Boğaziçi’nin en eski yerleşimlerinden Beykoz Anadolu Hisarı’nın dar ve yokuşlu sokaklarında, kasım ayının dondurucu poyrazı Göksu Deresi’nin üzerindeki tarihi köprüleri sarstığı bir akşamüstü, semtteki köklü anadolu lisesinden günün son ders zili çaldı. On yedi yaşındaki Hilal, okul ceketinin üzerine giydiği lacivert kabanının düğmeni sonuna kadar kapatıp ağır YKS Sayısal hazırlık kitaplarıyla dolu yıpranmış sırt çantasını omzunda düzeltti. Sınıf arkadaşlarının Göksu kıyısındaki kafe ve çay ocaklarında toplanma davetlerini içten bir tebessümle geri çeviren genç kız, adımlarını Anadolu Hisarı Kalesi’ne çok yakın, XIX. yüzyıldan kalma ahşap ve taş karışımı iki katlı tarihi konakta faaliyet gösteren uluslararası antika harita ve Osmanlı Boğaz mülkiyet paftaları arşiv acentesine doğru hızlandırdı.
Hilal, sekiz ay önce babasını Beykoz sahil şeridindeki kazıklı yol genişletme ve tarihi rıhtım duvarı yenileme şantiyesinde yürütülen kazı çalışmaları sırasında devrilen ağır bir vincin çelik halatının kopmasıyla meydana gelen iş kazasında kaybettikten sonra ailesinin tüm geçim yükünü tek başına sırtlanmıştı. Anadolu Hisarı mahallesindeki eski kiralık dairenin kirasını ödemek, kronik astım hastası annesinin buhar cihazı masrafları ile ilkokula giden küçük erkek kardeşinin okul harçlıklarını karşılayabilmek için hafta içi her gün ders bitiminde ilçenin bu tarihi köşesinde akşam sekreteri ve antika pafta kayıt görevlisi olarak çalışıyordu.
Acentenin içi; eskitme kâğıt kokuları, asitsiz koruyucu kimyasal solüsyonlar, XVIII. yüzyıl Osmanlı seyrüsefer defterleri, taş baskı Boğaz imar paftaları ve yüksek hızlı geniş format tarayıcıların ritmik vızıltısıyla kaplı kurumsal, şık ve yoğun bir mekândı. Hilal’in görevi; Londra, Zürih ve Paris merkezli mimarlık ve şehir tarihi enstitülerinden gelen antika belgelere ait kâğıt asidite raporlarını sisteme girmek, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onay dosyalarını klasörlemek, gelen uluslararası kuryeleri karşılayarak optik tarama sertifikalarını zimmet defterine kaydetmekti. Yüksek tempolu bu sekreterlik işinde saatlerce ekran karşısında katalog kodlarını doğrulatırken gözleri kurur, şık görünmek zorunda olduğu topuklu ayakkabılar içinde ayak tabanları sızlar ve dev rulo pafta tüplerini ahşap raflara taşımaktan kolları ile sırtı ağır bir sancıyla ağrırdı.
Hilal’in en büyük arzusu ise İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nü kazanıp restorasyon mühendisliği, tarihi yapı fiziği ve deprem dayanımlı ahşap-kargir yapılar üzerine uzmanlaşan başarılı bir mühendis olmaktı. Sekreterlik masasının altındaki çekmecede YKS Sayısal özet kartları ile Fizik ve Matematik ders föyleri hazır beklerdi. Bir yandan dahili telefon hatlarını bağlayıp kurye zimmetlerini onaylatırken, diğer yandan çekmecedeki türev, integral ve analitik geometri sorularını zihninden çözmeye çalışıyordu.
O akşam, İstanbul Boğazı Yalıları ve Kasırları Tarihi Müzesi özel sergisi için Paris’teki Uluslararası Kartografya Konseyi’ne gönderilecek yetmiş beş parçalık Acil Göksu ve Küçüksu Paftaları Akreditasyon Dosyası’nın taranması, kodlanması ve e-imza portalına yüklenmesi son ana kaldı. Şirketin kıdemli operasyon sekreteri acil bir paftanın tespiti için Kadıköy şubesine gidince, tüm tarama, kontrol, kodlama ve arşiv yükleme işi Hilal’in omuzlarına bindi. Gece saat onu geçtiğinde elleri kâğıt kesiklerinden sızlamaktan hissizleşmiş, bacakları yorgunluktan titriyordu. Binanın ağır ahşap kapısını kilitleyip Anadolu Hisarı otobüs duraklarına doğru yürürken cebindeki günlük yevmiyesi ve çantasındaki bitirilmiş test fasikülüyle Boğaz’ın soğuk kasım gecesinde kendi geleceğini inşa etmenin gururunu taşıyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.