Kız Kulesi’nin karşısında, Üsküdar Salacak sahiline vuran Kasım ayının dondurucu ve tuz kokulu dalgaları taş rıhtımı döverken, semtin tarihi lisesinden çıkış zili gürültüyle çaldı. On yedi yaşındaki Dilara, okul ceketinin üzerine giydiği kalın lacivert kabanın düğmelerini boğazına kadar kapatıp ağır YKS Sayısal hazırlık kitaplarıyla dolu yıpranmış sırt çantasını omzunda düzeltti. Sınıf arkadaşlarının sahil boyunca yürüyüp sıcak çay içme planlarını içten bir tebessümle geri çeviren genç kız, adımlarını sahil yolundan içeriye kıvrılan, XIX. yüzyıldan kalma iki katlı kargir taş binada faaliyet gösteren uluslararası antika haritalar ve Osmanlı deniz ticaret paftaları arşiv ofisine doğru hızlandırdı.
Dilara, sekiz ay önce babasını Üsküdar sahil bandındaki rıhtım duvarı güçlendirme ve altyapı şantiyesinde yürütülen derin kazı çalışmaları sırasında devrilen büyük bir vincin çelik halatının kopmasıyla meydana gelen iş kazasında kaybetmişti. O günden beri ailesinin geçim yükü tamamen onun omuzlarındaydı. Salacak’ın dik yokuşlarındaki eski bir kiralık dairenin kirasını ödemek, kronik astım hastası annesinin düzenli buhar cihazı masraflarını karşılamak ve ilkokula giden küçük kız kardeşinin okul harçlıklarına yetişmek için hafta içi her gün ders bitiminde bu tarihi arşiv acentesinde akşam sekreteri ve antika pafta kayıt görevlisi olarak çalışıyordu.
Ofisin içi; eskitme kâğıt kokuları, asitsiz koruyucu kimyasal solüsyonlar, XVIII. yüzyıl Osmanlı seyrüsefer defterleri, taş baskı mülkiyet paftaları ve yüksek hızlı geniş format tarayıcıların ritmik vızıltısıyla kaplı kurumsal, şık ve yoğun bir mekândı. Dilara’nın görevi; Londra, Zürih ve Viyana merkezli denizcilik tarihi enstitülerinden gelen antika belgelere ait kâğıt asidite raporlarını sisteme girmek, Kültür Varlıklarını Koruma Kurulu onay dosyalarını klasörlemek, gelen uluslararası kuryeleri karşılayarak optik tarama sertifikalarını zimmet defterine kaydetmekti. Yüksek tempolu bu sekreterlik işinde saatlerce ekran karşısında katalog kodlarını doğrulatırken gözleri kurur, şık görünmek zorunda olduğu topuklu ayakkabılar içinde ayak tabanları sızlar ve dev rulo pafta tüplerini ahşap raflara taşımaktan kolları ile sırtı ağır bir sancıyla ağrırdı.
Dilara’nın en büyük arzusu ise İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü’nü kazanıp kıyı yapıları, liman altyapısı ve zemin mekaniği üzerine uzmanlaşan başarılı bir mühendis olmaktı. Sekreterlik masasının altındaki çekmecede YKS Sayısal özet kartları ile Fizik ve Matematik ders föyleri hazır beklerdi. Bir yandan dahili telefon hatlarını bağlayıp kurye zimmetlerini onaylatırken, diğer yandan çekmecedeki türev, integral ve analitik geometri sorularını zihninden çözmeye çalışıyordu.
O akşam, İstanbul Denizcilik Tarihi Müzesi özel sergisi için Zürih’teki Uluslararası Kartografya Konseyi’ne gönderilecek yetmiş beş parçalık Acil Salacak Liman Paftaları Akreditasyon Dosyası’nın taranması, kodlanması ve e-imza portalına yüklenmesi son ana kaldı. Şirketin kıdemli operasyon sekreteri acil bir paftanın tespiti için Kadıköy şubesine gidince, tüm tarama, kontrol, kodlama ve arşiv yükleme işi Dilara’nın omuzlarına bindi. Gece saat onu geçtiğinde elleri kâğıt kesiklerinden sızlamaktan hissizleşmiş, bacakları yorgunluktan titriyordu. Binanın ağır meşe kapısını kilitleyip Üsküdar iskele duraklarına doğru yürürken cebindeki günlük yevmiyesi ve çantasındaki bitirilmiş test fasikülüyle fırtınalı Boğaziçi gecesinde kendi geleceğini inşa etmenin gururunu taşıyordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.