Zeytinburnu Demirciler Sitesi’nin devasa imalat hangarlarına, 800 tonluk dövme preslerinin derinden gelen gümleme sesine ve E-5 karayolundan geçen ağır vasıtaların gürültüsüne kış akşamüstü çökerken, Bakırköy’deki bir meslek lisesinin çıkış zili gürültüyle yankılandı. On altı yaşındaki Pelin, okul ceketini çıkarıp çabucak sırt çantasına koydu ve kalın kaşkoluna sarındı. Sınıf arkadaşlarının otobüs duraklarına doğru yürürken akşam planları yapmasını tebessümle reddederek, adımlarını kesme yağı, sıcak çelik buharı ve taşlama tozu kokan sanayi alanından aşağıya çevirdi.
Pelin, sıcak döküm ustası olan babasının hidrolik çelik kesme makinesinde yaşanan basınç valfi patlaması sonucu iki elinde kalıcı doku kaybı yaşaması üzerine sekiz ay önce ailenin tek geçim kaynağı haline gelmişti. Dört nüfuslu evin kirası ve babasının her ay tekrarlanan fizik tedavi masrafları bu genç kızın omuzlarındaydı. Lise eğitimini aksatmadan akşamları iş makineleri ve maden kepçeleri için aşınmaya dayanıklı tungsten karbür kaplama ağır metal bıçaklar üreten bu fabrikada çapak alma, mikronluk tolerans kontrolü ve palet ambalaj işçisi olarak çalışıyordu.
Atölye; devasa hidrolik preslerin ritmik gümbürtüsü, havalı taşlama neşterlerinin tiz sesi, kesme yağı dumanı ve ağır metal kokusuyla doluydu. Görevi; üç yüz derece sıcaklıktaki sertleştirme fırınından çıkan çelik bıçakların kenarlarındaki çapakları pnömatik elmas neşterle temizlemek, dijital kumpasla aşınma pahı toleransını doğrulamak ve hazır olan ağır metal parçaları ahşap paletlere istifleyip çelik çemberle bağlamaktı. Saatlerce sıcak fırınların karşısında durmaktan yüzü kızarır, neşter tutmaktan parmak boğumları titrer ve yağ buharı genzini yakarak gözlerini sızlatırdı.
Pelin’in tek hayali, Yıldız Teknik Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü’nü kazanarak yüksek mukavemetli kompozit alaşımlar ve kırılmaz ağır sanayi bıçakları geliştiren uzman bir araştırmacı olmaktı. Ambalaj tezgahının karşısındaki beton kolona Fizik ve Kimya özet kartlarını asmıştı. Bir yandan iki eliyle ağır çelik parçaların çapaklarını temizlerken, gözleriyle duvardaki kristal yapı formülleri, katı cisim mekaniği ve analitik geometri denklemlerini takip eder, zihninden işlemleri yapmaya çalışırdı. Preslerin çıkardığı ritmik gürültüyü zihnini odaklamak için bir tempoya dönüştürmüştü.
O gece, Devlet Su İşleri baraj projelerinde kullanılmak üzere sevk edilecek iki yüz adetlik özel ekskavatör bıçak setinin son kontrolü, çapak temizliği ve ambalajlanması acilen bitirilmek zorundaydı. Atölye sorumlusu rahatsızlanıp erken ayrılınca tüm yük Pelin’e kaldı. Saatlerce yağ dumanı ve metal tozunun ortasında parçaları tek tek kontrol etti, çapaklarını sıyırdı ve özel paletlere istifledi. Gece saat yarımı gösterdiğinde ambalajlama ancak bitti. Üstü başı metal tozu ve ağır fabrika kokar halde binayı kilitledi. Zeytinburnu tramvay durağına doğru yürürken esen soğuk poyraz yüzüne çarptı; ama Pelin, bu koca şehrin zorluklarına rağmen kendi kaderini çelik bir iradeyle şekillendirdiğini çok iyi biliordu.
Yazıda anılan işletmeler
Ticari veya sponsorlu bağlantılar şeffaf biçimde etiketlenmiştir.
Kaynaklar
Bilgileri güncel ayrıntılarıyla doğrulamak için kaynak sayfalarını ziyaret edebilirsiniz.